آسانسور بدون موتورخانه (MRL) چیست و برای چه ساختمانی مناسب است؟
آسانسور MRL موتورخانه ندارد و موتور گیرلس در چاهک نصب می‌شود. مزایا، محدودیت‌ها و اینکه تابلو فرمان در این حالت کجا قرار می‌گیرد.
آسانسور بدون موتورخانه یا MRL آسانسوری است که موتور آن به‌جای اتاق جداگانه، درون خود چاهک نصب می‌شود. این کار با موتورهای گیرلس سنکرون ممکن شده که در ابعاد کوچک، گشتاور کافی تولید می‌کنند.
چرا MRL انتخاب می‌شود
سه دلیل عملی:
- نبود فضا. در بازسازی ساختمان‌های قدیمی یا جایی که ضوابط شهرداری ارتفاع بام را محدود کرده، ساخت موتورخانه ممکن نیست.
- صرفه‌جویی در فضای مفید. اتاق موتورخانه در ساختمان‌های تجاری فضایی است که می‌تواند درآمدزا باشد.
- مصرف انرژی کمتر. موتور گیرلس بازدهی بالاتری نسبت به موتور گیربکس‌دار دارد، چون تلفات مکانیکی گیربکس حذف شده است.
تابلو فرمان کجا نصب می‌شود
این پرسشی است که معمولاً دیر مطرح می‌شود. وقتی موتورخانه‌ای وجود ندارد، تابلو فرمان هم جایی برای نشستن ندارد. سه راه‌حل رایج است:
- نصب در چهارچوب درب آخرین طبقه — رایج‌ترین روش، با تابلوهای باریک مخصوص همین کار
- نصب در دیوار مجاور چاهک با دریچهٔ سرویس
- نصب در اتاقک کوچک کنار چاهک، در پروژه‌هایی که فضای اندکی موجود است
در هر سه حالت، دسترسی برای سرویس و امکان نجات اضطراری دستی باید مطابق استاندارد فراهم باشد.
محدودیت‌ها
MRL برای هر پروژه‌ای جواب نمی‌دهد. سرویس و تعمیر در چاهک دشوارتر از موتورخانه است و به تجهیزات ایمنی و آموزش بیشتری نیاز دارد. در ساختمان‌های بسیار مرتفع یا با ترافیک سنگین، آسانسور کششی با موتورخانه همچنان انتخاب متداول‌تری است.
الزامات ایمنی
استاندارد EN81-20 برای آسانسورهای بدون موتورخانه الزامات مشخصی دارد: فضای امن روی سقف کابین و در چاهک، امکان قطع اضطراری از بیرون، و سیستم نجات که در قطع برق کابین را به نزدیک‌ترین طبقه برساند. این موارد باید در تابلو فرمان پشتیبانی شده باشند، نه به‌صورت افزودنی بعدی.
