بازرسی سیم‌بکسل و فلکه کششی آسانسور؛ ثبت سایش و خوردگی
بازرسی سیم‌بکسل بدون بررسی شیار فلکه و شرایط سامانه تعلیق کامل نیست. با ثبت محل آسیب، روند قطر و وضعیت شیار می‌توان تصمیم تعویض را به ارزیابی فنی مستند متصل کرد.
بازرسی سیم‌بکسل و فلکه کششی آسانسور باید مجموعه تعلیق را به‌عنوان یک سامانه بررسی کند. سیم‌بکسل، شیار فلکه، مسیر عبور و وضعیت توزیع بار بر یکدیگر اثر دارند. تعویض سیم‌بکسل بدون بررسی علت فرسودگی نامتقارن می‌تواند باعث تکرار آسیب در مجموعه جدید شود. این ارزیابی فقط در محدوده ایمن و توسط افراد مجاز انجام می‌شود.
مشخصات سامانه پیش از مشاهده آسیب
نوع و ساختار طناب، قطر نامی، تعداد رشته‌های تعلیق، طرح عبور و مشخصات فلکه باید از پرونده فنی استخراج شود. معیار سیم‌بکسل فولادی لزوماً برای تسمه پوشش‌دار یا سامانه تعلیق دیگر کاربرد ندارد. حتی در طناب‌های فولادی، روش ارزیابی به ساختار طناب و نوع کاربرد وابسته است.
برای مقایسه بازدیدها باید محل مشاهده، وضعیت کابین و روش اندازه‌گیری ثبت شود. گزارش «کمی ساییده شده» اطلاعات کافی نمی‌دهد؛ عکس قابل‌ردیابی و تعیین محل آسیب امکان مقایسه بعدی را فراهم می‌کند. ارزیابی تمام طول مرتبط و نواحی بحرانی باید مطابق برنامه مصوب و شرایط دسترسی ایمن انجام شود.
سایش، خوردگی و کاهش قطر را کنار هم ببینید
پارگی مفتول، تغییر شکل، آثار خوردگی، تغییر قطر و وضعیت سطح طناب نشانه‌های متفاوت‌اند. نبود پارگی ظاهری، سلامت قطعی ساختار داخلی را اثبات نمی‌کند. کاهش قطر نیز باید با ابزار و روش مناسب و نسبت به مرجع معتبر ارزیابی شود؛ یک عدد عمومی برای اسقاط همه طناب‌ها قابل اتکا نیست.
در فلکه، وضعیت و یکنواختی شیارها و نحوه نشستن طناب اهمیت دارد. اختلاف عمق شیار یا آثار تماس نامتقارن باید با وضعیت طناب‌ها بررسی شود. اندازه‌گیری شیار و ارزیابی کشش کار تخصصی است و نباید از ظاهر سطح فلکه نتیجه قطعی گرفت. برداشتن حفاظ یا نزدیک‌شدن به بخش متحرک برای بازدید عمومی مجاز نیست.
چک‌لیست گزارش بازرسی تعلیق
- شناسه آسانسور، نوع سامانه و مشخصات طناب و فلکه ثبت شود.
- محل، شکل و گستره سایش، خوردگی و آسیب قابل‌مشاهده مشخص شود.
- اندازه‌گیری‌های قابل‌مقایسه با روش و مرجع آن‌ها ثبت شوند.
- ارتباط فرسودگی طناب با وضعیت شیار و توزیع بار بررسی شود.
- نتیجه، اقدام لازم، مسئول پیگیری و شرط بازگشت به سرویس نوشته شود.
روان‌کاری یا استفاده از پاک‌کننده نباید بر اساس حدس انجام شود. نوع روان‌کار، مقدار و روش باید با سامانه و توصیه سازنده سازگار باشد؛ تغییر شرایط اصطکاک می‌تواند بر کشش اثر بگذارد. تصمیم تعویض نیز بر پایه مجموعه شواهد، معیار سازنده و ضوابط قابل‌اعمال گرفته می‌شود.
پرسش‌های رایج
آیا سیم‌بکسل بدون مفتول شکسته سالم است؟
الزاماً خیر. خوردگی، تغییر شکل، کاهش قطر یا آسیب داخلی ممکن است پیش از پارگی واضح بیرونی نیازمند اقدام باشد. ارزیابی فرد متخصص باید همه معیارهای مرتبط را پوشش دهد.
آیا با تعویض سیم‌بکسل، مشکل فلکه برطرف می‌شود؟
خیر؛ اگر شیار نامناسب یا فرسوده باشد، مجموعه جدید نیز ممکن است تحت شرایط نامطلوب کار کند. تصمیم درباره طناب و فلکه باید هماهنگ باشد و نتیجه پس از اصلاح با معیار پذیرش همان سامانه کنترل شود.
مراجع فنی
- PFEIFER DRAKO — Steel wire ropes in elevators, technical information
- ZIEHL-ABEGG — ZAtop SM190 operating instructions
مطالعهٔ مرتبط
- نگهداری کابل و سوکت انکودر آسانسور؛ پیشگیری از قطع بازخورد
- بازرسی تراول کابل آسانسور؛ علائم آسیب و برنامه تعویض
- حرکت ناخواسته کابین آسانسور؛ نقش ترمز و پایش UCM
کاتالوگ‌ها و دفترچه‌های فنی · مشاورهٔ فنی دربارهٔ تجهیزات پروژه
تصویر مفهومی موضوع مقاله؛ جزئیات آن نقشه نصب یا مشخصات محصول نیست.
